ميرزا أحمد الآشتياني
65
طرايف الحكم يا اندرزهاى ممتاز ( فارسى )
[ الحديث 937 كراهة كثرة الكلام به غير ذكر اللّه ] في الوسائل : ( كتاب الحجّ ) باب « كراهة كثرة الكلام به غير ذكر اللّه » عن عمرو بن جميع ، عن أبي عبد اللّه عليه السّلام قال : كان المسيح عليه السّلام يقول : لا تكثروا الكلام في غير ذكر اللّه ، فانّ الّذين يكثرون الكلام في غير ذكر اللّه قاسية قلوبهم و لكن لا يعلمون . [ الحديث 938 استحباب الصّمت و السكوت إلّا عن الخير ] و فيه أيضا : باب « استحباب الصّمت و السكوت إلّا عن الخير » و قال ( أمير المؤمنين ) عليه السّلام : من كثر كلامه كثر خطاؤه ، و من كثر خطاؤه ، و نم كثر خطاؤه قلّ حياؤه ، و من قلّ حياؤه قلّ ورعه ، و من قلّ ورعه مات قلبه ، و من مات قلبه دخل النّار . [ الحديث 939 في حفظ اللسان ] و فيه أيضا : في ذلك الباب و قال عليه السّلام : الكلام في وثاقك ما لم تتكلّم به فاذا تكلّمت به صرف في وثاقه ، فاخزن لسانك كما تخزن ذهبك و ورقك ، فربّ
--> ( 1 ) 937 - در وسائل : ( كتاب حج ) باب « كراهت كثرت كلام در غير ذكر خدا » از عمرو بن جميع از حضرت صادق ( ع ) روايت شده كه حضرت عيسى ( ع ) ميفرمود : سخن بسيار در غير ذكر خدا نگوئيد ، زيرا كسانى كه در غير ذكر خدا بسيار سخن ميگويند دلهاى آنها سخت است و ليكن نميدانند ( يعنى سنگيندلانند و بسنگين دل بودن خود توجه ندارند ، و سبب سنگين دل بودن و قساوت قلب ، علاقهء به دنيا و توجه بشهوات و لذات جسمانى و غفلت از ياد خدا و مرگ و عالم آخرت است ، و در چنين دلى عاطفه و رقت نباشد و پند و اندرز در آن اثر نكند ) . بيدل گمان مبر كه نصيحت كند قبول * من گوش استماع ندارم لمن تقول ( 2 ) 938 - و نيز در همان كتاب : باب « استحباب صمت و سكوت جز از سخن نيك » از حضرت امير المؤمنين ( ع ) روايت شده كه فرمود : كسى كه سخنش بسيار شود ( و زياد حرف بزند ) خطا و اشتباهش زياد گردد ، و كسى كه خطايش بسيار شود حيائش كم گردد و كسى كه حيائش كم شد ورع و پرهيزكاريش كم شود و كسى كه پرهيزكاريش كم شد دلش بميرد ( يعنى حق را از باطل تميز ندهد و موعظه و نصيحت نپذيرد ) و كسى كه دلش بميرد در آتش ( جهنم ) داخل گردد . ( 3 ) 939 - و نيز در همان كتاب و باب است كه حضرت امير المؤمنين ( ع ) فرمود : سخن در بند تو است مادامى كه تكلم به آن ننمودهاى ، پس چون تكلم به آن كردى تو در بند آن خواهى شد ( يعنى سخن ناروائى را كه انسان بگويد پشيمانى از آن و ساير نتايج و آثارش بمنزلهء قيد و بندى است براى او ) پس زبان خود را ( از سخن گفتن ) حفظ و نگهدارى نما چنانچه طلا و نقرهء مسكوك خود را نگهدارى مينمائى ، پس چه بسا كلمهاى كه ( گفته